vĐồng tin tức tài chính 365

Sửa Luật Đất đai: Chủ đất hưởng lợi nhiều hơn

2024-01-14 14:31
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) giữ quy định chỉ được thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất đối với đất ở - Ảnh: THÀNH CHUNG

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) giữ quy định chỉ được thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất đối với đất ở - Ảnh: THÀNH CHUNG

Giải quyết vấn đề an sinh cho người có đất bị thu hồi, minh bạch trong quản lý, bỏ khung giá đất, đồng thời khơi dậy nguồn lực tài nguyên đất đai... là những nội dung lớn của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp bất thường lần thứ 5, dự kiến khai mạc vào ngày 15-1.

Trao đổi với Tuổi Trẻ về nội dung dự thảo, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân cho biết dự thảo sửa Luật đất đai đã được rà soát kỹ lưỡng, chi tiết đến từng điều khoản.

Sửa Luật Đất đai: Định giá đất theo thị trường

* Một trong những nội dung đột phá của dự thảo là bỏ khung giá đất, xây dựng cơ chế xác định giá theo nguyên tắc thị trường, điều này được quy định ra sao?

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân

- Nhằm hoàn thiện cơ chế xác định giá đất trong giai đoạn tới, nghị quyết 18 của trung ương đặt ra giải pháp bỏ khung giá đất, có cơ chế và phương pháp xác định giá theo nguyên tắc thị trường và chỉ rõ những yếu điểm của chính sách tài chính trong lĩnh vực đất đai hiện nay.

Chính sách hiện nay chưa khuyến khích sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, bền vững.

Các phương pháp định giá, đấu giá đất vẫn còn bất cập, chưa phù hợp với thực tế. Giá đất được xác định thường thấp hơn so với giá đất trên thị trường.

Đồng thời, chính sách cũng chưa xử lý triệt để tình trạng chênh lệch giá đất giáp ranh giữa các địa phương, đặc biệt là chưa có chế tài xử lý hành vi sai phạm trong xác định giá đất, đấu giá đất.

Do đó, nghị quyết 18 đặt ra giải pháp là bỏ khung giá đất nhưng tiếp tục sử dụng cơ chế bảng giá đất. Dự thảo luật đã thể chế hóa chủ trương bỏ khung giá đất, có cơ chế, phương pháp xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường.

Đồng thời, quy định chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của cơ quan có nhiệm vụ xác định giá đất.

Trong đó, trung ương xây dựng tiêu chí, quy trình kiểm tra, giám sát các địa phương trong xây dựng bảng giá đất. HĐND cấp tỉnh quyết định và kiểm tra, giám sát việc thực hiện giá đất.

* Vậy phương pháp định giá đất và điều kiện áp dụng có đảm bảo công bằng, sát thị trường?

- Vấn đề xác định giá đất, giá trị của đất là một trong những nội dung quan trọng. Dự thảo luật đã bỏ khung giá đất, có cơ chế, phương pháp xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường, sửa đổi nguyên tắc, phương pháp định giá đất.

Đổi mới quy định về bảng giá đất, xây dựng định kỳ hằng năm được công bố công khai, áp dụng từ ngày 1-1 hằng năm phù hợp với cơ chế thị trường.

Áp dụng để tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê, chuyển mục đích sử dụng và công nhận quyền sử dụng đất, thuế, phí, lệ phí...

Theo đó, phân cấp thẩm quyền cho UBND cấp huyện quyết định giá đất cụ thể đối với một số trường hợp. Có quy định cho phép đối với khu vực đã có bảng giá đất tới từng thửa đất theo vùng giá trị đất.

Giá thửa đất chuẩn thì việc định giá đất cụ thể được xác định theo bảng giá đất tại thời điểm định giá. Dự thảo luật cũng phân định rõ các trường hợp áp dụng bảng giá đất và giá đất cụ thể đảm bảo tính đồng bộ trong áp dụng thực tế.

Các phương pháp định giá đất và điều kiện áp dụng đã được rà soát, đảm bảo tính pháp lý, hiệu lực trong triển khai thi hành pháp luật, hạn chế tình trạng sai phạm. Mặt khác, dự thảo luật cũng làm rõ nguồn thông tin đầu vào để áp dụng các phương pháp định giá đất đảm bảo chất lượng công tác định giá.

Những trường hợp Nhà nước thu hồi đất

Dự án Nha Trang Sao tại trung tâm TP Nha Trang có nhiều vi phạm đã bị tỉnh Khánh Hòa chấm dứt hoạt động, thu hồi dự án - Ảnh minh họa: P.S.N.

Dự án Nha Trang Sao tại trung tâm TP Nha Trang có nhiều vi phạm đã bị tỉnh Khánh Hòa chấm dứt hoạt động, thu hồi dự án - Ảnh minh họa: P.S.N.

* Theo dự thảo luật, Nhà nước sẽ thu hồi đất trong những trường hợp nào, thưa ông?

- Trên cơ sở tổng kết thi hành Luật Đất đai năm 2013, đã có những chỉnh lý nhằm làm rõ trường hợp Nhà nước thực hiện thu hồi đất. Đặc biệt là đối với các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Quy định thu hồi đất được thiết kế thành 32 khoản cụ thể hóa các công trình theo từng lĩnh vực được ưu đãi, khuyến khích phát triển tương ứng với các pháp luật chuyên ngành. Bao gồm thu hồi đất xây dựng công trình giao thông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, xử lý chất thải rắn, năng lượng, chiếu sáng công cộng, khu phi thuế quan trong khu kinh tế...

* Trường hợp thu hồi đất để thực hiện dự án nhà ở thương mại, dự án hỗn hợp nhà ở và kinh doanh thương mại dịch vụ đã được quy định thế nào?

- Cơ quan soạn thảo đã hết sức lưu tâm đến các quy định đảm bảo thực hiện chủ trương của Đảng tại nghị quyết 18 là "điều tiết chênh lệch địa tô, bảo đảm công khai, minh bạch", "thực hiện việc giao đất, cho thuê đất chủ yếu thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất".

Việc đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư là công cụ để Nhà nước quản lý đất đai theo hướng công khai, minh bạch, đem lợi ích tốt nhất cho xã hội trong đó có việc tăng thu ngân sách và lựa chọn nhà đầu tư tốt nhất để thực hiện dự án.

Dự thảo quy định sử dụng đất để thực hiện dự án nhà ở thương mại, dự án hỗn hợp nhà ở và kinh doanh thương mại, dịch vụ thông qua ba hình thức: đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất và nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất.

Trong đó, việc đấu giá quyền sử dụng đất thực hiện đối với quỹ đất đã được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc đất do Nhà nước quản lý, sử dụng. Điều này giúp việc giao đất, cho thuê đất được thực hiện minh bạch, tăng thu cho ngân sách phục vụ lợi ích của quốc gia, dân tộc.

Việc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất giúp tìm kiếm nhà đầu tư đảm bảo năng lực để thực hiện những dự án mang tính điểm nhấn, lan tỏa. Tạo động lực, phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đã được chính quyền và đảng bộ địa phương xác định vì lợi ích phát triển chung.

Và chỉ thực hiện thu hồi đất đối với dự án đầu tư xây dựng khu đô thị có công năng phục vụ hỗn hợp, đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội với nhà ở theo quy định của pháp luật về xây dựng, do HĐND cấp tỉnh quyết định việc thu hồi đất.

Mở rộng hạn mức nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp

* Theo ông, quy định về mở rộng hạn mức đối với người thuê đất nông nghiệp sẽ thúc đẩy sản xuất, phát triển kinh tế?

- Dự thảo đã quy định mở rộng hạn mức, đối tượng được nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp, thuê đất nông nghiệp. Theo đó, mở rộng hạn mức nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp sẽ mang lại nhiều lợi ích đối với sản xuất và phát triển kinh tế nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp công nghệ cao, quy mô lớn.

Mở rộng hạn mức sẽ giúp thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho các trang trại nông nghiệp quy mô lớn áp dụng công nghệ cao. Có diện tích đất lớn để triển khai các dự án nghiên cứu, phát triển, tự động hóa. Bên cạnh đó sẽ hỗ trợ đầu tư công nghệ mới, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Việc có thêm diện tích đất sẽ thúc đẩy áp dụng công nghệ tiên tiến như hệ thống tự động, cảm biến thông minh, trí tuệ nhân tạo trong quản lý nông trại.

Điều này giúp nâng cao quy trình sản xuất, giảm chi phí, tăng cường sản xuất nông nghiệp bền vững. Tạo cơ hội nghề nghiệp mới trong lĩnh vực nông nghiệp, từ quản lý đất đai, dữ liệu đến việc phát triển, bảo dưỡng các hệ thống công nghệ nông nghiệp.

Ngoài ra, có diện tích đất đủ lớn để sản xuất nông nghiệp sẽ nâng cao chất lượng nông sản thông qua công nghệ cao sẽ làm tăng giá trị xuất khẩu. Điều này đóng góp vào việc cải thiện tình hình thương mại, tăng thu nhập cho người dân "bám đất".

Tăng giám sát, ngăn tham nhũng

* Khiếu kiện liên quan đến đất đai ngày một nhiều, theo ông, đâu là những nguyên nhân chính và sẽ được khắc phục ra sao?

- Nguyên nhân là do đất đai có tính lịch sử, phức tạp, việc thi hành pháp luật về đất đai ở một số nơi còn chưa nghiêm và chính sách, pháp luật còn có những bất cập. Một số nội dung của pháp luật có liên quan chưa thống nhất, đồng bộ với Luật Đất đai năm 2013.

Bên cạnh đó việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý chưa được thực hiện tốt. Một số nội dung phát sinh mới trong thực tiễn nhưng pháp luật chưa có quy định điều chỉnh.

Dự thảo đã quy định sẽ đáp ứng yêu cầu quản lý và sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên, nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội. Bảo đảm quốc phòng, an ninh, quyền, lợi ích của người dân và doanh nghiệp.

* Tình trạng lợi dụng các quy định của pháp luật để tham ô, tham nhũng xảy ra rất nhiều, điều này sẽ được khắc phục như thế nào?

- Để khắc phục tình trạng cán bộ quản lý lợi dụng các quy định của pháp luật để thực hiện hành vi tham ô, tham nhũng liên quan đến đất đai, cần thực hiện một loạt biện pháp, cải tiến trong hệ thống quản lý và pháp luật.

Dự thảo luật đã có những sửa đổi quan trọng để nâng cao chất lượng giám sát, kiểm tra như tăng cường cơ quan giám sát độc lập, khách quan để kiểm soát hành vi tham ô, tham nhũng trong lĩnh vực đất đai.

Bổ sung quy định về kiểm toán đất đai, trách nhiệm theo dõi, giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các thành viên.

Bên cạnh đó, tăng cường sự minh bạch trong quản lý đất đai và chính sách liên quan. Cung cấp thông tin chi tiết về quy hoạch và quyết định về thu hồi, bồi thường... để người dân có thể theo dõi, giám sát.

Đồng thời kết hợp với các biện pháp đào tạo định kỳ đạo đức nghề nghiệp, pháp luật cho cán bộ, tạo ra một hệ thống quản lý đất đai minh bạch, không có tham nhũng. Xây dựng niềm tin của cộng đồng, doanh nghiệp vào quá trình quản lý đất đai.

Luật sát thực tế sẽ hài hòa lợi ích các bên

Nhiều ý kiến cho rằng luật càng cụ thể, càng sát thực tế sẽ giúp hài hòa quyền lợi của các bên, qua đó giảm thiểu các vụ khiếu kiện, tranh chấp về đất đai. Dưới đây là hai ý kiến.

Người dân huyện Mê Linh (Hà Nội) mong có quỹ đất để sản xuất nông nghiệp quy mô lớn - Ảnh: Q.THẾ

Người dân huyện Mê Linh (Hà Nội) mong có quỹ đất để sản xuất nông nghiệp quy mô lớn - Ảnh: Q.THẾ

PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến (phó chủ tịch hội đồng trường Trường đại học Luật Hà Nội):

Cụ thể hóa cơ chế thu hồi đất

Cả ba phương án đấu giá, đấu thầu dự án có sử dụng đất, thu hồi đất đều có mặt tích cực và hạn chế. Phân phối đất đai thông qua đấu thầu, đấu giá sẽ bảo đảm công khai, minh bạch, khắc phục xin cho, tiệm cận nguyên tắc chuyển dịch đất đai theo thị trường. Đặc biệt làm tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đặc biệt địa phương còn nghèo. Nhưng cũng cần có những điều kiện khi tổ chức đấu giá cần làm rõ giá khởi điểm là bao nhiêu.

Hầu hết tranh chấp đất đai chủ yếu liên quan đến thu hồi đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì mục đích quốc gia, công cộng. Nguyên nhân là luật hiện hành không làm rõ tiêu chí để phân biệt dự án được thu hồi và dự án không được thu hồi. Để khắc phục tình trạng này ban soạn thảo Luật Đất đai lần này đã liệt kê rõ 32 trường hợp cụ thể được thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng. Thực tế cũng cho thấy chỉ trong trường hợp thực sự cần thiết Nhà nước mới thu hồi đất vì mục đích chung. Bởi cơ chế thu hồi đất đang phát sinh quá nhiều hệ lụy phức tạp, vì liên quan đến việc không giải quyết hài hòa lợi ích kinh tế giữa Nhà nước, người bị thu hồi đất và doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Chí Thanh (phó chủ tịch Hội Môi giới bất động sản VN):

Không nên đánh đồng cơ chế thỏa thuận trong thu hồi đất

Ở khu vực phố cổ và các khu đô thị đã hình thành, ổn định thì có thể áp dụng việc thu hồi đất theo cơ chế thỏa thuận nhưng những khu "đồng không mông quạnh", khu đồi trọc, đất hoang hóa mà yêu cầu nhà đầu tư, doanh nghiệp phải thỏa thuận giá đền bù, giải phóng mặt bằng khi thu hồi đất là không phù hợp. Bởi đây là những khu cần thu hút vốn đầu tư để phát triển. Những khu đất hoang hóa tại khu vực chưa phát triển thì Nhà nước đứng ra thu hồi mới khách quan, như vậy mới điều tiết được thị trường trong khu vực, mới thu hút được đầu tư. Chúng ta không thể đánh đồng cơ chế thỏa thuận khi thu hồi đất vì như vậy những khu vực vùng sâu, vùng xa, miền núi sẽ khó phát triển kinh tế - xã hội.

Những điểm mới của dự thảo Luật Đất đai

Nếu Luật Đất đai (sửa đổi) thông qua đất nông nghiệp sẽ được người dân, doanh nghiệp khai thác linh hoạt hơn. Trong ảnh: đất nông nghiệp trồng lúa ở tỉnh Sóc Trăng - Ảnh: CHÍ QUỐC

Nếu Luật Đất đai (sửa đổi) thông qua đất nông nghiệp sẽ được người dân, doanh nghiệp khai thác linh hoạt hơn. Trong ảnh: đất nông nghiệp trồng lúa ở tỉnh Sóc Trăng - Ảnh: CHÍ QUỐC

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp bất thường lần thứ 5 có 260 điều với nhiều nội dung mới.

* Quy định cụ thể hơn quyền và trách nhiệm của Nhà nước với vai trò là đại diện chủ sở hữu, thống nhất quản lý đối với đất đai và quyền, nghĩa vụ của công dân đối với đất đai bảo đảm tuân thủ quy định của Hiến pháp về sở hữu đất đai và quyền con người.

* Hoàn thiện đồng bộ các quy định về việc xây dựng hệ thống quy hoạch sử dụng đất đai đồng bộ ở ba cấp, gắn với quy hoạch đô thị, xây dựng, hạ tầng.

* Công khai, minh bạch, bình đẳng trong giao đất, cho thuê đất chủ yếu thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất để tăng thu ngân sách và huy động các nguồn lực xã hội.

* Tiếp tục phân cấp thẩm quyền cho các địa phương trong quản lý, sử dụng đất đai trên địa bàn, đồng thời thiết lập các cơ chế giám sát, kiểm tra, thanh tra trong quản lý của trung ương thông qua hệ thống thông tin đất đai, cơ sở dữ liệu về đất đai tập trung, thống nhất.

* Công khai, minh bạch trong thu hồi đất thông qua quy định cụ thể về thẩm quyền, điều kiện, tiêu chí thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư thông qua chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải quyết vấn đề an sinh bền vững cho người có đất bị thu hồi.

* Chuyển trọng tâm từ phương thức quản lý nặng về hành chính sang thực hiện đồng bộ các công cụ kinh tế, quy hoạch để quản lý, điều tiết các quan hệ đất đai. Hoàn thiện các quy định về giá đất theo nguyên tắc thị trường đảm bảo công khai, minh bạch, sự giám sát của HĐND cấp tỉnh, các chính sách tài chính, ngân sách, thuế để điều tiết nguồn thu từ đất, địa tô tăng thêm không do người sử dụng đất đầu tư mang lại, giải quyết tình trạng đầu cơ, chậm sử dụng đất, bỏ đất hoang.

* Tiếp tục hoàn thiện các quyền của người sử dụng đất, nhất là quyền chuyển nhượng, thế chấp quyền thuê trong hợp đồng thuê đất trả tiền hằng năm. Mở rộng hạn mức, đối tượng được nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp để thúc đẩy thương mại hóa quyền sử dụng đất, vốn hóa thị trường, phát huy nguồn lực đất đai.

* Quy định về ngân hàng cho thuê đất nông nghiệp cùng các cơ chế góp quyền sử dụng đất để thúc đẩy tập trung đất đai, tiếp cận đất đai của các doanh nghiệp nông nghiệp, người có nhu cầu đất để sản xuất nông nghiệp và các cơ chế để nông dân chuyển đổi linh hoạt cơ cấu cây trồng, vật nuôi, nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo quy hoạch.

* Hoàn thiện các quy định về chế độ sử dụng đất đa mục đích, đất nông nghiệp kết hợp với thương mại, dịch vụ. Đất quốc phòng, an ninh kết hợp với lao động sản xuất, xây dựng kinh tế, đất tôn giáo kết hợp với mục đích khác. Đất có mặt nước sử dụng đa mục đích, sử dụng không gian ngầm, trên không... để khơi dậy tiềm năng, phát huy cao nhất nguồn lực đất đai, phù hợp với xu thế phát triển.

Hơn 12 triệu ý kiến góp ý xây dựng luật

Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết đã có hơn 12 triệu ý kiến góp ý cho dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Các ý kiến góp ý phong phú, đa dạng và bao trùm nhiều nội dung khác nhau. Trong đó, đối với những nội dung có nhiều ý kiến khác nhau, chưa đạt được sự thống nhất sẽ được cơ quan soạn thảo tập hợp, báo cáo chi tiết với Chính phủ và Quốc hội xem xét, cho ý kiến.

Sau kỳ họp thứ 5 của Quốc hội, vai trò chủ trì tiếp thu ý kiến đối với dự thảo luật được chuyển cho cơ quan chủ trì thẩm tra (Ủy ban Kinh tế của Quốc hội). Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tích cực, chủ động phối hợp với các cơ quan của Quốc hội để rà soát chính sách, pháp luật có liên quan chưa thống nhất, đồng bộ với Luật Đất đai. Đặc biệt là các nội dung chính sách lớn, phức tạp và rà soát tổng thể dự thảo luật trước khi trình Quốc hội.

Quốc hội họp bất thường sửa Luật Đất đai, Luật Các tổ chức tín dụngQuốc hội họp bất thường sửa Luật Đất đai, Luật Các tổ chức tín dụng

Ngày 13-1, Tổng thư ký Quốc hội đã có thông báo nội dung kỳ họp bất thường lần thứ 5, trong đó xem xét thông qua Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi).

Xem thêm: mth.28135818041104202-noh-ueihn-iol-gnouh-tad-uhc-iad-tad-taul-aus/nv.ertiout

Comments:0 | Tags:No Tag

“Sửa Luật Đất đai: Chủ đất hưởng lợi nhiều hơn”0 Comments

Submit A Comment

Name:

Email:

Blog :

Verification Code:

Announce

Tools